Çift ve Aile Terapisi

Çift ve Aile terapisi, evli olan veya olmayan ve birlikte yaşayan çiftlerin karşılaştıkları sorunları ve anlaşmazlıkları ele alıp çözüme kavuşturarak ailenin sağlıklı yönde değişim ve gelişimini sağlamayı hedefleyen bir terapi modelidir. Bu işi yürüten kişilere çoğunlukla aile terapisti veya evlilik terapisti denir. Alen Psikoloji MEB sertifikalı, Aile Bakanlığı ruhsatlı resmi bir aile danışmanlığı merkezidir.

 

Çift ve Aile terapisi uygulamalarının farklı yöntemleri vardır ancak hepsinin ortak noktası ailenin,  aileyi oluşturan bireyler ve ailenin genel işleyişinin bütününe bakılarak patolojinin odak noktası olarak ele alınmasıdır. Bazen bireysel terapilerde de bireye ait problemler ele alınırken danışanın eşi, ebeveynleri veya bir şekilde sürece dahil olan aile bireyi ile ayrıca görüşülür ancak aile terapilerinde aile bireyleri arasındaki interaktif örüntüler de sürece dahil olması gerektiğinden sistemin bütünü ele alınır.  İstisnai olarak karı koca arasında çatışmalar veya iletişim problemleri gibi sorunlar olduğunda bazı seanslarda çiftlere ayrı ayrı görüşülerek psikoterapi sürecinin sağlıklı devam etmesi sağlanabilir. Bu süreci aile terapisti planlı bir şekilde ele alır.

 

Aile terapisinde yaklaşım bütüncüldür, yani aile bireyleri ve bireylerin arasındaki ilişkilere ek olarak ailenin örf adet gibi yöresel inançları ve ait olduğu toplum içerisindeki sosyokültürel konumu ile dış dünya ile çizdiği sınırlar, aile içerisindeki sorunlara odaklanılırken aile terapisti tarafından bir bütün olarak değerlendirilir.

 

Aile ve çift terapisinde uygulanan başlıca ekol ve yöntemler şunlardır:

 

1. Bilişsel davranışçı aile terapisi

Bilişsel davranışçı terapiler bireysel terapide olduğu gibi aile terapilerinde de etkin rol oynarlar. Bilişsel davranışçı yaklaşımda aile üyelerinin nasıl hissettiği ve davrandığı kadar ne düşündüklerine de odaklanılmaktadır. Kimi düşünceler sağlıklı olmayı ve gelişimi destekleyici nitelikteyken, kimileri de sıkıntı ve çatışmaya yol açan türdendir. Örneğin, sağlıklı bir ilişkide eşler her iki tarafın da ihtiyacının önemli olduğunu, ilişkinin çatışmasız olmayacağı ve bir ilişkiyi inşa etmenin çaba gerektirdiğine inanırlar. Sağlıksız olanda ise eşler, ilişkiler için çabalamak gerekmediğine eşin ihtiyacının diğerininkinden daha önemli olduğuna ve iyi bir ilişkide çatışma olmayacağına inanırlar. Terapinin bilişsel bileşeni bireysel veya gurup üzerindeki düşünce ve inançları değiştirmedir ki bireylerin gerektiğinde bu yıkıcı düşünceleri nasıl değiştireceklerini,  kendilerine ve ailelerine yararlı olacak şekilde nasıl düşünebileceklerini öğretmektedir.

 

2.Yapısal aile terapisi

Yapısal aile terapisi ailenin üyeleri arasındaki ilişkileri; etkileşim, sınırlar ve alt sistemler biçiminde pozisyonları ile inceleyerek anlamlandıran bir aile terapisi yaklaşımıdır. Bu kuramın temelinde aile üyelerinin iletişiminin temelini oluşturan bir organizasyon yapısı ve örgütlenme vardır. Bu yapıdaki atanmış rolde veya organizasyonda meydana gelen değişiklikler veya sağlıksız durumlar aynı zamanda ailenin sağlığını da kötü yönde etkilemektedir.  Örneğin, bebeğin tüm sorumluluklarının anneye bırakıldığı, babanın ise sadece bebeği seven bir obje durumuna girdiği aile organizasyonunda anne yardım istediğinde baba olumsuz tepki verecektir.

 

3.Dinamik aile terapisi

Dinamik aile terapisi içinde bulunulan güncel gerçekler üzerinde oluşturulmuş ve dinamik bir şekilde güncellenen; kuşaklar arası sınırların tanımlanmış olduğu bir yaklaşımdır. Dinamik yaklaşıma göre ailenin kaderini bireylerin erken dönemlerde oluşmuş kişilik yapıları oluşturmaktadır. Aile bireylerinin kişilik yapılarından dolayı birbirlerine karşı olan tutumu rekabetçi, bir tarafın uyumlu sağlama çabası veya aşırı kontrol gibi davranış bozuklukları gösteriyorsa ailede çatışma kaçınılmazdır.

 

4.Aile sistemleri terapisi

Aile sistemleri terapisi aile fonksiyonunu bireylerin benliğindeki farklılaşmasıyla kurulan dengenin oluşturduğunu savunur. Bireyselleşmeden feragat edilmesi birliktelik ihtiyacının ortaya çıkması ve bu dengenin kurulması için çok önemlidir. Kişilerin benlik farklılaşmasındaki zayıflıktan dolayı ilişki içerisinde bu dengeyi kuramamaları ve bireyselliklerini tamamen kaybederek duygusal tepki ve beklenti sınırlarını aşmalarına ve aile yapısına zarar vermelerine neden olur.

 

5.Sistematik-stratejik aile terapisi

Bu terapi yönteminde ilişkinin yaşam ömrü süresince dönemsel geçişlerde çiftlerin uyum sağlayamaması, oluşan farklılıkların giderilmesi için problemleri çözme ve uzlaşma çabasını ele alır. Bu terapide asıl amaç aile içerisindeki farklılaşmadan ve problemleri çözüm açısından oluşan ikilemlerini sunmaktır. Önemli olan çiftlerin söyledikleri değil problemleri ele alış şeklini ve çözüm biçimlerini irdeleyerek nasıl algıladıklarını tespit etmek sağlıksız noktaları yeniden yapılandırmaktır.

 

yetişkin psikoloğu istanbul

Aile Terapisi nasıl çalışır?

Aile terapisi, aile üyelerinin birbirlerini anlamalarına ve güvenli bir alanda zor duygularla başa çıkmalarına yardımcı olur. Bu tür terapi, aile üyeleri arasındaki etkileşimleri ve iletişimi geliştirmeye odaklanır. Genellikle aile bir kişinin zorluklarına katkıda bulunurken veya bir kişinin sorunları diğer aile üyelerini etkiliyorsa kullanılır. Her insan desteklendiğini hissettiğinde ve gücü dahilinde çalıştığında, ilişkilerde ve insanların yaşamlarında olumlu değişikliklerle sonuçlanacaktır.

Aile terapistleri şunları yapabilir:

her insanın umutları hakkında konuşma,
herkesi deneyimleri hakkında konuşmaya ve birbirini dinlemeye teşvik etme,
Herkesin birbirini anlaması için her bir kişinin inançlarını, değerlerini, ihtiyaçlarını, umutlarını ve varsayımlarını netleştirme,
ailelerin birbirlerini suçlamayı bırakmalarına ve olumlu değişiklikler yapmak için herkesin birlikte nasıl çalışabileceğini keşfetmeye başlamalarına yardımcı olma,
İnsanların sözlerinin ve davranışlarının ailenin diğer üyeleri üzerindeki etkisini anlamalarına yardımcı olma,
ailelerin karşılaştıkları zorluklar hakkında konuşmalarına yardımcı olma,
Aileleri kendi hedefleri doğrultusunda çalışırken destekleme,
Aile terapisi, bu konuları keşfetmek için çeşitli yöntemler, yaklaşımlar ve teknikler kullanır, örneğin:

bilişsel davranışçı terapi (CBT)
psikoeğitim
sorunları tanımlamayı ve pratik çözümler bulmayı içeren yapısal-stratejik terapi.

Aile terapisi söz konusu olduğunda tek bir yol yoktur. Terapi yalnızca birkaç seans sürebilir veya bazı aileler için daha fazla zaman alabilir. Bir aile terapisti yardımcı olacağını düşünürse, aile üyeleriyle bireysel olarak veya grup halinde görüşebilirler. İlaç tedavisi gibi diğer tedavi türleri, aile terapisi ile birlikte kullanılabilir.

 

Aile Terapisti ile Süreç Nasıl İşler?

Öncelikle terapistiniz, neler olduğunu anlamasına yardımcı olmak için ailedeki herkesle konuşur. Her kişinin sorunları nasıl gördüğüne, sorunun ne zaman başladığına ve ailenin şimdiye kadar işleri nasıl yönetmeye çalıştığına dair sorular sorulur.

 

Daha sonra terapist bir tedavi planı hazırlayacaktır. Amaç, ailedeki çatışmaları iyileştirmektir, sorunlar için kimse suçlanmaz.

 

Aile terapisti, aile üyelerinin daha iyi iletişim kurmasına, sorunları çözmesine ve birlikte çalışmanın yeni yollarını bulmasına yardımcı olacaktır. Aile terapisi bir sorunu her zaman ortadan kaldıramaz. Ancak aile üyelerine zor durumları daha sağlıklı bir şekilde atlatmaları için yeni beceriler verebilir.

 

Aile terapisinin uzun sürmesi gerekmez. Ortalama yaklaşık 12 seanstır. Bir aile terapisti ile ne sıklıkla görüşeceğiniz ve kaç seansa ihtiyacınız olacağı, terapide odaklandığınız belirli konulara bağlı olacaktır.

 

Çoğu terapi türünde olduğu gibi, yolculuğunuz tipik olarak bir değerlendirmeyle başlayacaktır. Bu, hangi zorluklarla karşılaştığınızı ve neyi desteklemek istediğinizi anlamalarına yardımcı olmak için bir terapistle buluştuğunuz zamandır.

 

Bu noktada, terapistiniz ayrıca sizi nasıl destekleyebileceklerini ve gelecek seanslar için bir planı tartışabileceklerini açıklayabilir. Genellikle, bu terapi için tüm aile bir odada bir arada görünecek, böylece hepiniz konuşabilir ve birbirinizi duyabilirsiniz. Ancak bazen terapistler bireyler, çiftler veya belirli bir aile üyeleri grubuyla çalışacaklardır. Bu, destek aradığınız soruna bağlı olacaktır.

 

Seansların kendisinde bir terapist veya bir terapist ekibi ile çalışabilirsiniz. Bir ekiple çalışıyorsanız, önünüzde endişe ve sahip oldukları herhangi bir fikir hakkında birbirleriyle konuştuklarını fark edebilirsiniz – birçok aile bunu anlayışlı bulur.

 

Terapistler “taraf” tutmaktan veya belirli kişileri suçlamaktan kaçınacaktır. Bunun yerine, bir bütün olarak ailenin ilgisini çekecek ve sizinle birlikte ilerlemenin yollarını keşfedecekler. 50 ila 90 dakika süren tipik bir oturumla herkese konuşmak için bol zaman vermelidirler. Genellikle seanslar haftalık olarak yapılır, ancak terapistiniz değerlendirmenizde sizinle sıklığı tartışabilir.

 

Terapistiniz, yöntemlerini insanların yaşlarına, ihtiyaçlarına ve tercihlerine göre uyarlarken, özel koşullarınız dikkate alınacaktır. Örneğin, çocukları içeren oturumlar çizim ve oyun öğeleri içerebilir.

 

Aile Terapisinden kimler yararlanabilir?

Aile terapisi, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli deneyimler ve zorluklarla karşılaşan her yaştan aile üyelerine fayda sağlayabilir:

daha yakın bir ilişki arama
zihinsel veya fiziksel hastalıklar gibi zorluklarla karşılaşma
çocuklarının davranışları konusunda endişeli olan
çocukları büyütmek veya evlat edinmekle ilgilenen
boşanmış veya ayrılmış olan

 

Çift ve Aile Terapisinde Çalışılan Konular

  • Uyum Problemleri
  • Çatışma Yönetimi
  • İletişim Bozuklukları
  • Şiddet
  • Kıskançlık
  • Aldatma/Aldatılma problemleri
  • Boşanma ve yansımaları
  • Güven-Güvensizlik problemi
  • Duygusal istismar ve ihmal
  • Geniş aile sorunları
  • Kültürel farklılıklar
  • Cinsel uyum problemi
  • İlişkide travmaların etkisi
  • Öfke kontrol sorunu
  • Yas, kayıp ve travmalar
  • Evlilik öncesi eğitimi
  • Aile içi –dışı duygusal/cinsel istismar
  • Farklı ırklarda evliliklerde aile problemleri
  • Kayınpeder-Kayınvalide müdahaleleri
  • Aile yaşamında değişiklikler (iş değişikliği, taşınma vb.)

 

 

Ya ailenin bir üyesi gelme konusunda isteksizse?

Bazı aile üyeleri için aile terapisi fikri biraz ürkütücü gelebilir. Bu durumda, aile terapisti ve aile üyesiyle bir görüşme ayarlayarak, terapi seanslarına resmi olarak başlamadan önce aklına gelebilecek soruları sorma şansı vermek faydalı olabilir. Aile terapistleri nasıl çalıştıklarını açıklayabilecek ve herkesi rahat ettirecek bir çalışma yöntemi bulmaya çalışacaklardır.

 

aile terapisti
evlilik terapisti

 

Biz Kimiz?