Çift ve Aile Terapisi

Çift ve Aile Terapisi

Çift ve Aile terapisi, evli olan veya olmayan ve birlikte yaşayan çiftlerin karşılaştıkları sorunları ve anlaşmazlıkları ele alıp çözüme kavuşturarak ailenin sağlıklı yönde değişim ve gelişimini sağlamayı hedefleyen bir terapi modelidir. Bu işi yürüten kişilere çoğunlukla aile terapisti veya evlilik terapisti denir.

Çift ve Aile terapisi uygulamalarının farklı yöntemleri vardır ancak hepsinin ortak noktası ailenin,  aileyi oluşturan bireyler ve ailenin genel işleyişinin bütününe bakılarak patolojinin odak noktası olarak ele alınmasıdır. Bazen bireysel terapilerde de bireye ait problemler ele alınırken danışanın eşi, ebeveynleri veya bir şekilde sürece dahil olan aile bireyi ile ayrıca görüşülür ancak aile terapilerinde aile bireyleri arasındaki interaktif örüntüler de sürece dahil olması gerektiğinden sistemin bütünü ele alınır.  İstisnai olarak karı koca arasında çatışmalar veya iletişim problemleri gibi sorunlar olduğunda bazı seanslarda çiftlere ayrı ayrı görüşülerek psikoterapi sürecinin sağlıklı devam etmesi sağlanabilir. Bu süreci aile terapisti planlı bir şekilde ele alır.

Aile terapisinde yaklaşım bütüncüldür, yani aile bireyleri ve bireylerin arasındaki ilişkilere ek olarak ailenin örf adet gibi yöresel inançları ve ait olduğu toplum içerisindeki sosyokültürel konumu ile dış dünya ile çizdiği sınırlar, aile içerisindeki sorunlara odaklanılırken aile terapisti tarafından bir bütün olarak değerlendirilir.

Aile ve çift terapisinde uygulanan başlıca ekol ve yöntemler şunlardır:

 

  1. Bilişsel davranışçı aile terapisi

Bilişsel davranışçı terapiler bireysel terapide olduğu gibi aile terapilerinde de etkin rol oynarlar. Bilişsel davranışçı yaklaşımda aile üyelerinin nasıl hissettiği ve davrandığı kadar ne düşündüklerine de odaklanılmaktadır. Kimi düşünceler sağlıklı olmayı ve gelişimi destekleyici nitelikteyken, kimileri de sıkıntı ve çatışmaya yol açan türdendir. Örneğin, sağlıklı bir ilişkide eşler her iki tarafın da ihtiyacının önemli olduğunu, ilişkinin çatışmasız olmayacağı ve bir ilişkiyi inşa etmenin çaba gerektirdiğine inanırlar. Sağlıksız olanda ise eşler, ilişkiler için çabalamak gerekmediğine eşin ihtiyacının diğerininkinden daha önemli olduğuna ve iyi bir ilişkide çatışma olmayacağına inanırlar. Terapinin bilişsel bileşeni bireysel veya gurup üzerindeki düşünce ve inançları değiştirmedir ki bireylerin gerektiğinde bu yıkıcı düşünceleri nasıl değiştireceklerini,  kendilerine ve ailelerine yararlı olacak şekilde nasıl düşünebileceklerini öğretmektedir.

 

  1. Yapısal aile terapisi

Yapısal aile terapisi ailenin üyeleri arasındaki ilişkileri; etkileşim, sınırlar ve alt sistemler biçiminde pozisyonları ile inceleyerek anlamlandıran bir aile terapisi yaklaşımıdır. Bu kuramın temelinde aile üyelerinin iletişiminin temelini oluşturan bir organizasyon yapısı ve örgütlenme vardır. Bu yapıdaki atanmış rolde veya organizasyonda meydana gelen değişiklikler veya sağlıksız durumlar aynı zamanda ailenin sağlığını da kötü yönde etkilemektedir.  Örneğin, bebeğin tüm sorumluluklarının anneye bırakıldığı, babanın ise sadece bebeği seven bir obje durumuna girdiği aile organizasyonunda anne yardım istediğinde baba olumsuz tepki verecektir.

 

  1. Dinamik aile terapisi

Dinamik aile terapisi içinde bulunulan güncel gerçekler üzerinde oluşturulmuş ve dinamik bir şekilde güncellenen; kuşaklar arası sınırların tanımlanmış olduğu bir yaklaşımdır. Dinamik yaklaşıma göre ailenin kaderini bireylerin erken dönemlerde oluşmuş kişilik yapıları oluşturmaktadır. Aile bireylerinin kişilik yapılarından dolayı birbirlerine karşı olan tutumu rekabetçi, bir tarafın uyumlu sağlama çabası veya aşırı kontrol gibi davranış bozuklukları gösteriyorsa ailede çatışma kaçınılmazdır.

 

  1. Aile sistemleri terapisi

Aile sistemleri terapisi aile fonksiyonunu bireylerin benliğindeki farklılaşmasıyla kurulan dengenin oluşturduğunu savunur. Bireyselleşmeden feragat edilmesi birliktelik ihtiyacının ortaya çıkması ve bu dengenin kurulması için çok önemlidir. Kişilerin benlik farklılaşmasındaki zayıflıktan dolayı ilişki içerisinde bu dengeyi kuramamaları ve bireyselliklerini tamamen kaybederek duygusal tepki ve beklenti sınırlarını aşmalarına ve aile yapısına zarar vermelerine neden olur.

 

  1. Sistematik-stratejik aile terapisi

Bu terapi yönteminde ilişkinin yaşam ömrü süresince dönemsel geçişlerde çiftlerin uyum sağlayamaması, oluşan farklılıkların giderilmesi için problemleri çözme ve uzlaşma çabasını ele alır. Bu terapide asıl amaç aile içerisindeki farklılaşmadan ve problemleri çözüm açısından oluşan ikilemlerini sunmaktır. Önemli olan çiftlerin söyledikleri değil problemleri ele alış şeklini ve çözüm biçimlerini irdeleyerek nasıl algıladıklarını tespit etmek sağlıksız noktaları yeniden yapılandırmaktır.

 

Çift ve Aile Terapisinde Çalışılan Konular

    • Uyum Problemleri
    • Çatışma Yönetimi
    • İletişim Bozuklukları
    • Şiddet
    • Kıskançlık
  • Aldatma/Aldatılma problemleri
  • Boşanma ve yansımaları
  • Güven-Güvensizlik problemi
  • Duygusal istismar ve ihmal
  • Geniş aile sorunları
  • Kültürel farklılıklar
  • Cinsel uyum problemi
  • İlişkide travmaların etkisi
  • Öfke kontrol sorunu
  • Yas, kayıp ve travmalar
  • Evlilik öncesi eğitimi
  • Aile içi –dışı duygusal/cinsel istismar
  • Farklı ırklarda evliliklerde aile problemleri
  • Kayınpeder-Kayınvalide müdahaleleri
  • Aile yaşamında değişiklikler (iş değişikliği, taşınma vb.)
aile terapisti
evlilik terapisti

Biz Kimiz?