Iğne Korkusu

İğne Korkusu ve Sanal Gerçeklik Terapisi

İğne Korkusu

Iğne korkusu (Kan, İğne, yaralanma fobisi), mevcut ruhsal bozukluklar sınıflandırma sistemi kapsamında spesifik fobiler altında tanımlanmaktadır. Iğne korkusu en yaygın tipidir. Iğne korkusu yetişkin nüfusunun %20-23'lik kesimini etkileyen bir sağlık problemidir. Bu problem kişilerin medikal tedaviden kaçınmalarına sebep olabilecek boyutlara kadar etkisi olabilir. Neredeyse iğne fobisi diye tabir edilen vakaların hepsinin arkasında basit bir iğneden öte yatan faktörler bulunur. Halk arasında “kan tutması” olarak da bilinen bir durumdur. Kan görünce rahatsızlık hissetmek çoğu insanda görülen bir özelliktir.  Bunun dışında bedensel sakatlık, parçalanmış insan vücutları görme, kan verme, iğne yaptırma, kulak deldirme, diş çektirme ve diğer tıbbi işlemler gibi durumlarla karşılaşınca bayılacak gibi olma, kalp hızında değişme ve bulantı şeklinde tepkiler verilebilir. Bu esnada bayılmalar da bilinen durumlardır. İlk kez diş çekimleriyle ilgili film seyreden çocukların kalp hızlarının yavaşladığının gösterildiği belirtiliyor.

Doktorlar, hemşireler ve aşılama yapmak ve kan çekmekle görevli diğer insanlar genellikle iğne fobisi hakkında yeterli düzeyde eğitimli değildir. İğnelerden hoşlanmayan hastalara alışırlar ve kişinin zarar görmeyeceği veya sadece bir dakikanın alacağı sözleriyle onlara güvence verebilirler. Fakat gerçek bir iğne fobikte, bu güvenceler işe yaramaz. Kişi acıdan veya yaralanmadan korkmaz: iğnenin kendisinden korkar. Bu tıbbi tedavi için ciddi engeller teşkil etmektedir. İnsanların yaklaşık % 10'unun bir miktar iğne fobisi olduğu ve bu kişilerin önemli bir kısmının, bir iğne deliği almaktan ziyade ölmeyi tercih ettikleri bildirilmektedir. Bu insanlar korkularından dolayı tıbbi bakımdan kaçınmaya eğilimlidirler ve hastalıklarının, nonfobik insanların hastalıklarından çok daha kötüleşmesine izin verirler.

İğne Fobisi Nedenleri

Ağrılı kan alımı veya kan nakli gibi iğnelerle travmatik deneyimler, iğne fobisine neden olsa da, insanlar tipik olarak fobinin kökenini izleyemezler. İğne fobisi ailelerde de var gibi görünüyor, ama bu korku genetik olduğu anlamına gelmez. Çocuklar, ebeveynlerinin iğnelerden korktuklarını görmelerini öğrenebilirler. Aşılar ve kan alımı sırasında çocukları kısıtlamak, daha sonra iğne fobisi gelişimi ile kuvvetle ilişkilidir. Sonuç olarak, ebeveynler, çocuklarının iğnelerle erken deneyimlerinin olumlu olmasını ve çocuk hayatını kurtarmak için iğne delinmesine hemen ihtiyaç kalmadıkça, çocukların engellenmemesini sağlamalıdır.

İğne korkusu tehlikeleri

Ne yazık ki, iğne fobisi, insanların gerekli tıbbi veya diş tedavisini aramalarını engelleyerek, doğrudan erken ölüme neden olabilecek birkaç fobiden biridir.

İğnelerden kaynaklanan korku nedeniyle, çoğu zaman insanlar çok geç olana kadar tedaviyi erteleme eğilimindedir. Bu çok talihsizdir çünkü kolay tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır.

İğne fobisi belirtileri

İğne fobisi semptomları arasında, baş dönmesi, bayılma, anksiyete, uykusuzluk, panik atak, yüksek tansiyon veya  kalp, fiziksel veya duygusal olarak kuvvetli hissetme ve tıbbi bakımdan kaçınmak veya kaçmak sayılabilir.

İğne fobisi tarafından indüklenen spesifik semptomlar, asıl nedeni ile doğrudan ilişkilidir ve bu da gerçek kaynağı tanımlamak ve tedavi etmek için oldukça basittir.

1. Bayılma. Şiddetli baş dönmesi veya iğnelere yanıt olarak bayılma şikayeti olan kişiler tipik olarak sıklıkla ailede bulunan vazovagal refleks reaksiyonuna sahiptir.

2. Kötü Anılar. Anksiyete, uykusuzluk ve panik atak gibi duygusal tepkiler yaşayan insanlar, önceki deneyimlerin (veya hayallerin) kışkırttığı duygulardan muzdariptirler. Korkuları herhangi bir zamanda aktif hale getirilebilir ve genellikle tıbbi açıdan başka korkuları da vardır.

3. Ağrı Şiddeti. Bazı insanlar, onları acıya karşı aşırı duyarlı yapan genetik bir duruma sahiptir. Başka insanların nasıl bir vuruşun muazzam fiziksel acılarına nasıl cesaret edebileceklerini anlayamaz. Prosedür sırasında bir anda yüksek anksiyete, kan basıncı ve / veya yüksek kalp hızı ile ağrıya tepki verirler.

4. Korunmanın Korkusu. İğne fobisinin bu çeşitliliğine sahip insanlar aslında iğnenin kendisinin asıl mesele olduğunu düşünmelerine rağmen tutuldukları veya kontrol edilmekten (tutuklanmaktan) korkuyorlar. Genellikle yüksek bir kalp hızı geliştirirler ve fiziksel veya duygusal olarak şiddetli olabilirler ya da kaçmaya bile çalışabilirler.

5. Empatik. Başkasının bir atışını veya sağlık bakımını izlemek, yukarıdaki reaksiyonlardan birini tetikler.

İğne fobisi tedavisi

Tedavi, burada kısaca anlatıldığı gibi fobinin asıl nedenine göre şekillendirilmelidir:

1. Bayılma Refleks. Vasovagal refleks reaksiyonu olan kişilerin tüm iğne prosedürleri sırasında uzanmaları ve / veya bazı ilaçları almaları gerekebilir.

2. Kötü Anılar. İğnelere duygusal tepkiler, bilişsel davranışçı terapi, hipnoz ve / veya ilaç takviyesi.

3. Ağrı Şiddeti. Bu kategorideki insanlara, her zaman önceden anestezi (anestezik) ve / veya gülme gazı (azot oksit) gibi genel anestezi uygulamak büyük ölçüde yardımcı olur.

4. Korunmanın Korkusu. Enjeksiyonları nasıl yapacağınızı öğrenmek önemlidir, çünkü çoğu enjeksiyonun öğrenmesi çok kolaydır. Devam eden kan testleri veya infüzyonları gerektiren kronik bir durumu varsa, kalıcı bir kelebek aparatı konması iyi olabilir.

5. Empatik. Ne yazık ki, fobinin acil durumlarda tetiklenmesi muhtemeldir, bu yüzden anlamak ve sağlam bir önleme planı geliştirmek hem kişi hem de başkaları için de önemli olabilir.

Fobinin görülme sıklığı

İnsanların% 10'undan fazlasında iğne fobisi olduğu kabul edilmekte ve birçok kişi daha çok iğrenç ve / veya ılımlı korku iğnesine sahip olmaktadır.

 

Neden Önemlidir?

Bazı fobikler hayat kurtarıcı müdahalelerden bile kaçınırlar: şeker hastaları iğnelerini yapmaz, kanser hastası ameliyat olmaz; bazı kadınlar doğurmaktan korktukları için gebe kalmazlar. Birçoğu hastanelere gitmez, hasta insanlara bakamazlar, tıbbi konularla ilgili TV programlarını seyredemez. Bu korku yüzünden doktorluk, hemşirelik gibi mesleklerden kaçınabilirler. Bazı hastalar “kan” lafını duyunca bile bayılabilirler. Bazıları ambulans sirenini duyunca veya bir ameliyatın anlatılması ile de bayılır.   Kan fobisi olan hastaların ailelerinde aynı hastalığa rastlanma oranının çok yüksek olması da diğer özgül fobilerden önemli bir farkını oluşturuyor.

Iğne korkusu ve sanal gerçeklikle çalışma

İğne, kan korkusuna son vermek için son yıllarda uygulanan ve başarılı sonuçlar elde edilen sanal gerçeklikle maruz bırakma yöntemi ile kişi aşamalı olarak korkusuna maruz bırakılarak bu duygu durumunu ortaya çıkaran etmenlerin neler olduğu anlaşılmaya çalışılır. Buna yönelik olarak yürütülen ödev ve telkin uygulamalarıyla kişinin bu fobisi ortadan kaldırılmaya çalışılır. Kadromuzda yer alan klinik psikolog ve psikiyatristlerin gözetiminde ileri seviyede tanı ve çözüm yöntemleri uygulanır.

Klostrofobi

Psikoloji Teknolojileri Enstitüsü