Klostrofobi (Kapalı Alan Korkusu)

Klostrofobi ve Sanal Gerçeklik Terapisi

Kapalı Alan Korkusu (Klostrofobi) Nedir?

Klostrofobi, kapalı alanlarda kalmaktan veya kilitli kalmaktan korkan ve bu durumu dışarıya panik atak, nefes alamama gibi şekillerde yansıtan, psikolojik bir rahatsızlık olan klostrofobi farklı düzeylerde ortaya çıkar. Bazı hastalar asansörlere  binemez, bazılarında uzun süre kapalı alanda kalındığında belirtiler görülür. Bu durum kişinin yaşam kalitesini düşürür ve bireysel hayatını kısıtlar. Metro ve asansör gibi toplu taşıma ortamlarından rahatsız olurlar ve genellikle merdiven kullanımı söz konusudur. İnsanların %5'i bu rahatsızlıktan muzdariptir. Etkileri çok geniş ve ağır ölçekli olmakla birlikte insanlar bu korkularıyla yaşamayı tercih edebilmektedirler. Klostrofobi, geçmişten gelen bir korkunun zamanla ortaya çıkarabileceği gibi, bir olay karşısında verilen tepkiye bağlı olarak da meydana gelebilir ya da nedensiz olarak yaşamın bir bölümünde kendiliğinden ortaya çıkabilir. Klostrofobinin belirtileri benzer şekillerde ortaya çıkar;

  • Kişi kapalı bir alana girdiğinde nefesinin sıkıştığını, bir süre sonra ise nefes alamama veya boğulma hissine kapılır.
  • Kapalı alana girdiğinde ellerinde ve ayaklarında kilitlenme yaşayıp panik atak geçirebilir.
  • Kapalı ortamda ortaya çıkan yoğun bunalma ve dışarı çıkma isteği vardır.
  • Kişiler bu durumlarda duvarların üzerine geldiğini, kısılıp kaldığını düşünür ve bunun sonucunda da ağlama, yoğun korku ve dışarı çıkma ihtiyacı yaşarlar.
  • Bu yukarıdaki durumlardan dolayı oluşan korku en yüksek düzeye ulaştığında panik atak yaşanır.

Aşağıda klostrofobi ile ilgili anahtar bazı noktalar listelenmiştir

  • Klostrofobi bazı insanları onlar küçük bir ortamda oldukları zaman etkiler
  • Panik atak hissine sebep olur
  • Durumsal sebepleri olduğu gibi kalıtımsal yönleri de bulunur
  • Çok çeşitli teşhis ve tedavi yöntemleri bulunur

Klostrofobi, dar alanların irrasyonel korkusudur.

Gerçek bir tehdit olduğunda tuzağa düşmekten korkmak normaldir, ancak bariz veya gerçek bir tehlikenin olmadığı durumlarda klostrofobisi olan insanlar korkutucudur.

Asansörler, tüneller, tüp trenleri ve umumi tuvaletler gibi dar alanlardan kaçınmak için yollarını bırakacaklardır. Ancak, bu yerlerden kaçınmak çoğu zaman korkuyu güçlendirir.

Klostrofobisi olan bazı insanlar, sınırlı bir alanda, diğerlerinde ise şiddetli kaygı ya da panik atak geçirirken, hafif bir endişe yaşarlar. En yaygın deneyim, kontrolü kaybetme duygusu veya korkusudur.

Nüfusun yaklaşık % 10'unun yaşamları boyunca klostrofobiden etkilendiği tahmin edilmektedir.

Klostrofobinin tetikleyicileri

Birçok farklı durum ya da duygular klostrofobiyi tetikleyebilir. Onlara maruz kalmadan belirli durumlar hakkında düşünmek bile bir tetikleyici olabilir.

Klostrofobinin ortak tetikleyicileri şunları içerir:

asansörler
tüneller
tüp trenleri
döner kapılar
Halka açık tuvalet
merkezi kilitli araçlar
araba yıkamacılar
mağaza soyunma odaları
mühürlü pencereli otel odaları
düzlemler

Son altı ay boyunca, kapalı bir mekanda veya kalabalık bir yerde olmak konusunda endişeli hissediyorsanız veya bu durumdan kaçındıysanız, bu durum klostrofobiden etkilenmiş olabilirsiniz demektir.

MR kaygısı

Eğer klostrofobiniz varsa ve bir MR taraması yaptırmanız gerekiyorsa, hastanedeki personelin randevunuzdan önce haberdar olmasını sağlayın.

Size hafif bir yatıştırıcı verebilir veya bir reçete için doktorunuza konuşmanızı tavsiye edebilir.

Bazı durumlarda, ciddi MRI anksiyetesi olan kişiler için tasarlanmış açık veya dik bir MRG merkezine katılabilirsiniz. Bununla birlikte, bu klinikler genellikle sadece özel olarak kullanılabilir.

Klostrofobi belirtileri

Panik ataklar klostrofobi olan insanlar arasında yaygındır. Çok korkutucu ve üzücü olabilirler ve belirtiler genellikle uyarılmadan ortaya çıkar.

Aşırı endişe duygularının yanı sıra, panik atak da aşağıdaki gibi fiziksel belirtilere neden olabilir:

terleme
titreme
sıcak basması veya titreme
nefes darlığı veya nefes darlığı
boğulma hissi
hızlı kalp atışı
göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma hissi
mide kelebeklenme hissi
mide bulantısı
baş ağrısı ve baş dönmesi
baygın hissetme
uyuşma veya iğne ve iğneler
ağız kuruluğu
tuvalete gitme ihtiyacı
kulaklarında çınlama
şaşkın ya da öfkelenmiş hissetme

Şiddetli klostrofobiniz varsa, aşağıdakiler gibi psikolojik belirtilerle de karşılaşabilirsiniz:

kontrolü kaybetme korkusu
bayılma korkusu
korku duyguları
ölme korkusu

Klostrofobi neden olur?

Klostrofobi genellikle erken çocukluk döneminde yaşanan travmatik bir olaydan kaynaklanır.

hapsedilmiş veya kapalı bir alanda tutulma
zorbalık veya tacize uğraa
klostrofobik ebeveyn

Klostrofobi ayrıca, uçarken, türbülans veya istasyonlar arasında bir tüp tünelinde sıkışmış gibi hoş olmayan deneyim veya durumlar tarafından da tetiklenebilir.

Klostrofobisi olan bir ebeveyn ile büyüyen bir çocuk, kapalı alanlarını ebeveynlerinin kaygılarıyla ilişkilendirerek ve sevdikleri kişiyi rahatlatmak için çaresiz hissederek klostrofobiyi kendileri geliştirebilir.

Klostrofobi tedavisi

Fobisi olan çoğu insanın bir tane olduğunun farkındadır. Birçok kişi resmen teşhis edilmeden klostrofobiyle yaşamakta ve kapalı alanlardan kaçınmak için büyük özen göstermektedir.

Ancak, doktorunuzdan ve psikolog gibi davranış terapisinde uzmanlığa sahip bir uzmandan yardım almak genellikle yararlı olabilir.

Klostrofobi, korkunuza neden olan duruma yavaş yavaş maruz kalmak suretiyle başarıyla tedavi edilebilir ve iyileştirilebilir. Bu desensitizasyon veya kendini pozlama tedavisi olarak bilinir. Kendi kendine yardım tekniklerini kullanarak bunu kendin deneyebilirsin ya da bir profesyonelin yardımıyla yapabilirsin.

Bilişsel davranışçı terapi (BDT) genellikle fobisi olan kişiler için çok etkilidir. BDT, düşüncelerinizi, duygularınızı ve davranışlarınızı araştıran ve fobinizle etkin bir şekilde başa çıkmanın pratik yollarını geliştiren konuşma terapisidir.

Panik atak ile baş etmek

Mümkünse, panik atak sırasında bulunduğunuz yerde kalın. Bir saat kadar sürebilir, bu nedenle, eğer sürüyorsanız, güvenli bir yere gelmeniz ve park etmeniz gerekebilir.

Atak sırasında, korkutucu düşünceler ve hislerin panik belirtisi olduğunu ve sonunda geçeceğini kendinize hatırlatın. Saatinizde geçen süre veya bir süpermarketteki ürünler gibi tehdit edici olmayan ve görünür olan bir şeye odaklanın.

Bir panik atak belirtileri genellikle 10 dakika içinde zirve yapar, çoğu atak beş dakika ile yarım saat arasında sürer.

Kapalı Alan Korkusunda sanal gerçeklikle çalışma

Kapalı Alan Korkusuna son vermek için son yıllarda uygulanan ve başarılı sonuçlar elde edilen sanal gerçeklikle maruz bırakma yöntemi ile kişi aşamalı olarak korkusuna maruz bırakılarak bu duygu durumunu ortaya çıkaran etmenlerin neler olduğu anlaşılmaya çalışılır. Buna yönelik olarak yürütülen ödev ve telkin uygulamalarıyla kişinin bu fobisi ortadan kaldırılmaya çalışılır. Kadromuzda yer alan klinik psikolog ve psikiyatristlerin gözetiminde ileri seviyede tanı ve çözüm yöntemleri uygulanır.

Sanal Gerçeklik Terapisi

Panik Atak Tedavisi