Panik Atak Nedir?

Panik Atak Nedir?

Panik atak endişe, korku, sıkıntı duygularını içinde bulunduran, çoğu zaman nöbetler şeklinde ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Panik atak nedir, psikolojik midir diye bakılınca psikolojik olarak olabildiği gibi bazı hastalıklarla birlikte de görülebildiği söylenebilir. Kişi ani bir nöbette ve tamamen korku içindedir. Kalbinde bir sorun olduğunu, kalp krizi geçireceğini ve hatta çoğu zaman öleceğini düşünür. Belirtileri ağızda kuruma, hızlı nefes alma, boğulma hissi, elde ve bütün vücutta yoğun karıncalanma şeklindedir. Bayılacağını ve çok kötü şeyler olacağını düşünür. Atağın sonrasında kişi kendini yorgun ve bitkin hisseder ve yalnız kalmak istemez. Birinin yanında daha güvende hisseder. Bu atağın tekrarı korkusundan dolayı da hastane ve doktora yakın olan yerlerde bulunmaya çalışma, kapalı yerlere girememe gibi güvence arayışlarına girer. Panik atak psikolog ve psikiyatrist desteği ile birlikte yönetilmesi daha kolay bir sorundur.

 

Panik bozukluğu kendiliğinden ve beklenmedik panik nöbetlerle giden kaygı bozukluğudur. Bunda kaygı önceden kestirilemeyen nöbetler halinde gelir ve gün boyu sürmez, bu nöbet sırasında şiddetli ölüm korkusu, kontrolü kaybetme, boğulma, delirecek gibi olma; nöbetler arasında ise panik nöbeti tekrar yaşam korkusuyla belirgin bir ruhsal durumdur.

 

Panik bozukluğun nedenleri açıkça anlaşılmasa da bazı grupların bozukluğu geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu gösterir. Kadınlarda bu durumun gelişmesi erkeklerin iki katıdır.

 

Panik Atak Belirtileri

Panik atak belirtileri genellikle uyarı olmadan aniden başlar. Belirtileri her zaman ortaya çıkabilir – araba kullanırken, alışveriş merkezinde, iş toplantısının ortasında veya uyurken. Bazen panik ataklarınız olabilir ya da sık sık ortaya çıkabilir.

 

Panik atakların birçok varyasyonu vardır, ancak belirtiler genellikle dakikalar içinde zirveye ulaşır. Belirtileri azaldıktan sonra yorgun ve yıpranmış hissedebilirsiniz.

 

Panik ataklar genellikle bu belirtilerin veya semptomların bazılarını içerir:

Yaklaşan kıyamet veya tehlike duygusu
Kontrol veya ölüm kaybından korkmak
Hızlı, vurma kalp atış hızı
Terleme
Titreme veya titreme
Boğazınızdaki nefes darlığı veya darlığı
Titreme
Sıcak basmaları
Mide bulantısı
Karın krampı
Göğüs ağrısı
Baş ağrısı
Baş dönmesi, baş dönmesi veya baygınlık
Uyuşma veya karıncalanma hissi
Gerçeklik ya da ayrılma hissi

 

Panik bozuklukla ilgili en kötü şeylerden biri, başka bir tane daha geçirileceğine olan yoğun korkudur. Bunun başka panik ataklara neden olabileceğinden emin olabilirsiniz.

 

Ne Yapılmalıdır?

Belirtileriniz varsa, mümkün olan en kısa zamanda tıbbi yardım alın. Ataklar, yoğun rahatsızlık çekerken, tehlikeli değildir. Ancak ataklar kendi başınıza idare etmek zordur ve panik atak tedavisi olmaksızın daha da kötüleşebilirler. Panik atak psikolog ve psikiyatrist desteği ile yönetilebilir bir durumdur.

Panik ataklar genellikle kısadır ve 10 dakikadan az sürer, ancak bazı semptomlar daha uzun süre devam edebilir. Bir panik atak geçiren kişiler, daha önce hiç panik atak yaşamamış olanlara göre daha sonra panik atak geçirme riski altındadır. Ataklar tekrar tekrar meydana geldiğinde ve daha fazla atak geçirme endişesi olduğunda, kişinin panik bozukluğu olarak bilinen bir durumu olduğu kabul edilir.

Panik bozukluğu olan kişiler, bir sonraki bölümün ne zaman olacağını tahmin edemedikleri için aşırı derecede endişeli ve korkulu olabilirler. Panik bozukluğu oldukça yaygındır ve kadınların durumu geliştirme olasılığı erkeklerden iki kat daha fazladır ve semptomları genellikle erken yetişkinlikte başlar.

Panik bozukluğuna neyin neden olduğu net değildir. Panik ataklara karşı biyolojik olarak savunmasız olan birçok insanda, büyük yaşam değişiklikleri (evlenme, çocuk sahibi olma, ilk işe başlama vb.) Ve yaşam tarzı stres faktörleri ile ilişkili olarak gelişebilirler. Ayrıca panik bozukluğu geliştirme eğiliminin ailelerde de olabileceğini gösteren bazı kanıtlar vardır. Panik bozukluğundan muzdarip kişilerin depresyona girme, intihara teşebbüs etme veya alkol veya uyuşturucu kullanma olasılığı diğerlerinden daha fazladır.

Neyse ki panik bozukluğu tedavi edilebilir bir durumdur. Panik bozukluğunun başarılı tedavisi için psikoterapi ve ilaçların her ikisi de tek başına veya kombinasyon halinde kullanılmıştır. İlaç gerekliyse, doktorunuz panik bozukluğundaki atakları önlemeye veya kontrol etmeye yardımcı olmak için anksiyete önleyici ilaçlar, vb. gibi verebilir.

depresyon duygular

Nedenleri

Panik atakların veya panik bozukluğun neden olduğu bilinmemektedir, ancak bu faktörler bir rol oynayabilir:

Genetik
Büyük stres
Strese daha duyarlı veya olumsuz duygulara eğilimli mizaç
Beyninizin işlevlerinin bölümlerindeki bazı değişiklikler

Panik ataklar ilk başta aniden ve uyarılmadan gelebilir, ama zamanla, genellikle belirli durumlarda tetiklenirler.

 

Bazı araştırmalar, vücudunuzun doğal savaş ya da uçuşa cevabının panik ataklara karıştığını gösterir. Örneğin, size doğru bir ayı geldiyse, bedeniniz içgüdüsel olarak tepki gösterir. Vücudunuz hayatı tehdit eden bir durum için hazırlanırken kalp atış hızınız ve nefesiniz hızlanır. Aynı tepkilerin çoğu panik bozuklukta ortaya çıkar. Fakat bariz bir tehlike olmadığında neden ortaya çıktığı bilinmemektedir.

 

Panik atak nedir veya panik bozukluğu gelişme riskini artıran faktörler şunlardır:

 

Panik bozukluğu aile öyküsü
Sevilen birinin ölüm veya ciddi hastalığı gibi büyük yaşam stresi
Cinsel saldırı veya ciddi bir kaza gibi travmatik bir olay
Hayatınızda, boşanma veya bebek ekleme gibi büyük değişiklikler
Sigara veya aşırı kafein alımı
Çocukluk dönemi fiziksel veya cinsel istismar tarihi
Komplikasyonlar

Tedavi edilmeyen, panik bozukluğu yaşamınızın hemen her alanını etkileyebilir. Sürekli bir korku halinde yaşamanız, yaşam kalitenizi bozmak için daha fazla atak geçirmekten korkuyor olabilirsiniz.

 

Panik atak belirtileri ve bu atakların neden olabileceği veya bunlarla bağlantılı olabileceği komplikasyonlar:

 

Sürüş korkusu veya evinizden çıkma korkusu gibi özel fobilerin geliştirilmesi
Sağlık sorunları ve diğer tıbbi durumlar için sık tıbbi bakım
Sosyal durumlardan kaçınma
İş veya okuldaki problemler
Depresyon, anksiyete bozuklukları ve diğer psikiyatrik bozukluklar
İntihar veya intihar düşüncelerindeki artmış risk
Alkol veya diğer madde kötüye kullanımı
Finansal problemler

Bazı insanlar için panik bozukluğu agorafobiyi içerebilir – atak geçirdiyseniz kaçmaktan veya yardım alamamaktan korktuğunuz için endişenizi yaratan yerlerden veya durumlardan kaçının. Ya da evinizden ayrılmak için yanınızda olmak için başkalarına güvenebilirsiniz.

 

panik atak korku

Kimlerde Görülür?

Toplumda görülme sıklığı yüzde 1-3 arasında değiştiği düşünülmektedir. Genelde yirmili yaşlarda olmakla birlikte her yaşta ortaya çıkabilir. Kadınlarda görülme ihtimali daha fazladır. Genetik özellikler etkilidir, bu yüzden yakın akrabalarında panik bozukluk olanlarda görülme sıklığı daha çoktur.

Çağdaş toplumlarda insanın doğadan kopartılarak şehir hayatına geçmesiyle varoluşsal savunma özelliklerinin günümüze taşınması ve bu yüzden atak sıklığının giderek artmakta olduğunu gösteren çalışmalar vardır.

 

Panik Atak ile Panik Bozukluk Aynı Mıdır?

Panik bozukluk bir teşhis; panik atak ise bu hastalığın içinde yaşanan nöbetin adıdır. Ancak toplumda hastalık panik atak olarak anıldığından hasta sorunu bu şekilde adlandırır. Panik bozukluk içindeki ataklar kapalı alanlarda oluyorsa Agorafobili panik atak; kapalı bir alandan bağımsız bir şekilde gerçekleşiyorsa Agorafobisiz panik atak denir. Kapalı alanlarda olan hastalarda kapalı yerlerden kaçınma, evde tek başına kalmak istememe gibi kişiyi kısıtlayan ve yaşam kalitesini düşüren durumlar görülür.

 

Çocuklarda Panik Atak

Fark edilmez ve tedavi edilmezse panik bozukluğu ve komplikasyonları yıkıcı olabilir. Panik ataklar, bir çocuğun veya ergenin ilişkilerine, okul çalışmalarına ve normal gelişimine müdahale edebilir. Bu durum yalnızca şiddetli anksiyeteye yol açmakla kalmaz, aynı zamanda bir çocuğun ruh halinin veya işleyişinin diğer bölümlerini de etkileyebilir. Panik bozukluğu olan çocuklar ve ergenler, panik atak yaşamadıklarında bile çoğu zaman endişeli hissetmeye başlayabilirler. Bazıları panik atak olabileceğinden korktukları veya yardımın bulunmayabileceği durumlardan kaçınmaya başlar. Örneğin, bir çocuk okula gitme veya ailesinden ayrılma konusunda isteksiz olabilir. Ağır vakalarda çocuk veya ergen evi terk etmekten korkabilir. Diğer anksiyete bozukluklarında olduğu gibi, belirli yerlerden veya durumlardan kaçınma biçimine “agorafobi” denir. Panik bozukluğu olan bazı çocuklar ve ergenler şiddetli depresyon geliştirebilir ve intihar davranışı riski altında olabilir. Kaygıyı azaltmaya yönelik bir girişim olarak, panik bozukluğu olan bazı ergenler alkol veya uyuşturucu kullanımına yönelmesi riski bulunur.

 

Çocuklarda panik bozukluğunun teşhis edilmesi zor olabilir. Bu, birçok doktor ziyaretine ve potansiyel olarak ağrılı olan çok sayıda tıbbi teste yol açabilir. Uygun şekilde değerlendirilip teşhis edildiğinde panik bozukluğu genellikle tedaviye iyi yanıt verir. Panik bozukluk semptomları olan çocuklar ve ergenler öncelikle aile hekimleri veya çocuk doktorları tarafından değerlendirilmelidir. Semptomların nedeni olarak başka bir fiziksel hastalık veya durum bulunmazsa, bir çocuk veya ergen psikolog veya psikiyatristi tarafından kapsamlı bir değerlendirme yapılmalıdır.

 

Panik Bozukluk Nasıl Önlenebilir?

Panik bozukluğunu önlemek mümkün olmayabilir. Bununla birlikte, alkol ve kafein gibi yasadışı ilaçlar gibi uyarıcılardan kaçınarak semptomlarınızı azaltmak için çalışabilirsiniz. Sıkıcı bir olaydan sonra anksiyete belirtileri yaşayıp yaşamadığınızı fark etmek de yararlıdır. Yaşadığınız veya maruz kaldığınız bir şeyden rahatsızsanız, durumu birinci basamak uzmanınızla görüşün.

Panik ataklar korkutucu olabilir, ancak bununla başa çıkmanıza yardımcı olmak için yapabileceğiniz şeyler var. Bu ipuçlarını yazdırmaya ve bulması kolay bir yerde saklamaya yardımcı olabilir.

Panik atak sırasında

Nefesinize odaklanın. Beşe kadar sayarken yavaşça nefes alıp vermeye konsantre olmanıza yardımcı olabilir.
Duruşunuzu koruyun. Bazı insanlar bunun nefeslerini kontrol etmeye yardımcı olduğunu düşünür.
Duyularınıza odaklanın. Örneğin, nane aromalı tatlıların veya sakızların tadına bakın veya yumuşak bir şeye dokunun veya kucaklayın.
Topraklama tekniklerini deneyin. Topraklama teknikleri daha fazla kontrolde hissetmenize yardımcı olabilir. Panik atak sırasında ayrılma yaşarsanız özellikle yararlıdırlar.

Panik ataktan sonra:

Öz bakıma önem verin. Panik atak geçirdikten sonra vücudunuzun neye ihtiyacı olduğuna dikkat etmeniz önemlidir. Örneğin, sessizce bir yerde dinlenmeniz veya bir şeyler yemeniz veya içmeniz gerekebilir.
Güvendiğiniz birine söyleyin. Yapabileceğinizi hissediyorsanız, birisinin panik atak geçirdiğinizi bilmesine yardımcı olabilir. Başka birine sahipseniz nasıl fark edeceklerini ve size nasıl yardım etmelerini istediğinizi belirtmek özellikle yararlı olabilir.

 

Panik Atak Tedavisi

Panik Atak Nasıl geçer?

Panik atak nasıl geçer sorusu en çok merak edilen konular arasında gelir. Esasında panik bozukluk, tedavisi yüksek oranda mümkün olan bir hastalıktır. Daha hızlı ve etkili sonuç alınması için medikal terapi ve psikoterapi genellikle kombine edilir.  Panik atak tedavisi için bunun yanında son yıllarda kullanımı gittikçe artan ve olumlu sonuçlar alınabilen sanal gerçeklikle maruz bırakma yöntemi ile de ilerlemek mümkündür. Sanal gerçeklik yönteminde kişiyi sanal bir ortamda çeşitli uyaranlara maruz bırakarak duygunun temel tetikleyici unsurlarına ulaşılmaya çalışılır.

 

Alen Psikoloji olarak merkezimizde multidispliner ve alanında uzman kadromuzla hızlı ve etkili çözümler sunmaktayız. Panik bozukluk psikolog ve psikiyatrist gözetiminde aşılabilir bir sorundur.