Sosyal Fobi

Sosyal fobi nedir?

Sosyal Fobi Sanal gerçeklik terapisinin en etkili olduğu alanlardan biridir. DSM V’e gore topluluk önünde konuşmaktan korkma  bir sosyal fobi olarak sınıflandırılır. Ancak, belirtilmelidir ki, vakaların %28’i sosyal fobi olarak tanılanmaktadır. Genel olarak, mevcut verilere göre, topluluk önünde konuşma bağlamında nüfusun %33’ü anksiyete yaşamakatdır. Sadece yüksek oranda görülmesi nedeniyle değil, aynı zamanda, kişilerin akademik ve mesleki gelecekleri için olumsuz sonuçlar doğurabilir. Ayrıca bu alan, kaçınmaların, yüksek olduğu da bir alandır.

Sosyal Fobinin Belirtileri Nelerdir

SF’de korkulan durumla karşılaşıldığında bedensel belirtiler ortaya çıkar. Bunlar yüz  kızarması, terleme, ağız kuruluğu, çarpıntı, nefes kesilmesi, nefes darlığı, mide barsak sisteminde rahatsızlık, diyare, kas gerginliği, titreme gibi. Bu sırada aklından geçen düşünceler “güçsüzüm, yetersizim, çirkinim, beğenilmiyorum, sevilmeye layık değilim, hata yapmamalıyım, mükemmel olmalıyım, kaygılı olduğumu belli etmemeliyim, rahat davranmalıyım, kusursuz görünmeliyim, herkesin beğenisini kazanmalıyım” şeklindedir. Bu düşünceler sonrasında oluşan kaçınma belirtileri ise korkulan ortama girmeme, korkulan ortamı terk etme, göz temasından kaçınma, ilgisiz şeyler düşünme şeklinde olabilir.

sosyal fobi toplum

Birinin Hayatını Nasıl Etkileyebilir?

Sosyal fobide başkalarının düşündükleri hakkında düşünceler ve korkular, birinin aklında abartılı olur. Kişi iyi şeyler yerine, olabilecek utanç verici şeylere odaklanmaya başlar. Bu durum bir durumun olduğundan daha kötü görünmesini sağlar ve bir kişinin bundan kaçınmasını etkiler.

Sosyal fobinin bir kişinin hayatını etkilemesinin bazı yolları şunlardır:

Arkadaşlık ve eğlence için kaçırılan fırsatların yanında yalnız ya da hayal kırıklığına uğramış hissetmek. Sosyal fobi, birisinin yemek odasında arkadaşlarıyla sohbet etmesini, okul sonrası bir kulübe katılmasını, bir partiye gitmesini veya bir tarihte birisini sormasını engelleyebilir.
Okuldan en iyi şekilde yararlanmamak. Sosyal fobi, bir kişinin sınıfta cevap vermesini, yüksek sesle okumasını veya sunum yapmasını engelleyebilir. Sosyal fobisi olan biri, sınıfta bir soru sormaktan ya da bir öğretmene yardım için çok gergin olabilir.
Yeteneklerini paylaşma ve yeni beceriler öğrenme şansını kaçırabilir. Sosyal fobi, bir kişinin okul oyununa katılmasını, yetenek gösterisinde olmasını, bir takım için çalışmasını ya da bir hizmet projesine katılmasını engelleyebilir. Sosyal fobi sadece insanların yeni şeyler denemesini engellemez. Ayrıca, insanların becerilerini daha da geliştirmelerine yardımcı olan normal, günlük hataları yapmalarını da engeller.

Sosyal anksiyete belirtileri (Sosyal fobi testi)

Sosyal anksiyete utangaçlıktan daha fazlasıdır. Bu, gitmeyen ve günlük aktiviteleri, kendine güven, ilişkiler ve iş veya okul yaşamını etkileyen bir korkudur.

Birçok insan bazen sosyal durumlar için endişelenir, ancak sosyal kaygısı olan biri, onlardan önce, sırasında ve sonrasında aşırı endişe duyar.

Aşağıdaki durumlarda sosyal kaygılarınız olabilir. Kendi kendinize sosyal fobi testi:

Yabancılarla tanışmak, sohbet başlatmak, telefonda konuşmak, çalışmak veya alışveriş yapmak gibi günlük aktiviteler hakkında endişelenir misiniz?
Grup sohbetleri, şirket ve partilerle yemek yeme gibi sosyal aktivitelerden kaçınma, utanç verici, terleme veya yetersiz görünme gibi utanç verici olduğunu düşündüğünüz bir şey yapmaktan her zaman endişe mi ediyorsunuz?
Diğerleri izlerken bir şeyler yapmakta zorlanır  mısınız?  – her zaman izlendiğinizi ve yargılandığınızı hissedebilirsiniz
Eleştirilmekten korkar, göz temasından kaçınır veya düşük özgüvene mi sahipsiniz?
Genellikle hasta hissetme, terleme, titreme veya çarpıntı mı yaşarsınız?
Korkutucu ve endişe duyduğunuz panik ataklarınız mı var? – genellikle sadece birkaç dakika
Sosyal anksiyetesi olan birçok insanın depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu veya panik bozukluğu gibi başka akıl sağlığı sorunları da vardır.

Sosyal Fobiyi Aşmak

Sosyal fobi ile uğraşmak, sabır, cesaretle yüzleşme cesareti ve yeni şeyler denemeyi ve uygulama isteğini gerektirir. Utangaç hissederken geri dönmek yerine ileri gitme taahhüdü gerektirir.

Az da olsa, aşırı utangaçlıkla baş etmeye karar veren birisi daha rahat olmayı öğrenebilir. Her küçük adım, bir sonraki küçük adımı atmak için yeterli güven oluşturmaya yardımcı olur. Utangaçlık ve korkular erimeye başladıkça, güven ve olumlu duygular oluşur. Çok yakında kişi, neyin rahatsız olabileceği ve neyin eğlenceli olabileceği hakkında daha az şey düşünüyor.

Sosyal anksiyete bozukluğu, bundan muzdarip olanların hayatlarına zarar verebilir. Örneğin, bireyler, yeni insanlarla sık etkileşim gerektiren bir iş fırsatını reddedebilir veya yemek yerken veya içerken ellerinin titremesi korkusuyla arkadaşlarıyla yemek yemekten kaçınabilir. Semptomlar o kadar aşırı olabilir ki, günlük hayatı bozarlar ve günlük rutinlere, mesleki performansa veya sosyal hayata önemli ölçüde müdahale edebilirler, bu da okulu tamamlamayı, röportaj yapmayı ve bir iş bulmayı ve arkadaşlıklar ve romantik ilişkiler kurmayı zorlaştırır. Sosyal anksiyete bozukluğu olan insanlar da majör depresif bozukluk ve alkol kullanım bozuklukları geliştirme riski altındadır.

Etkili tedavilerin bulunmasına rağmen, sosyal anksiyete bozukluğu olan kişilerin% 5’inden azı ilk başlangıcını takip eden yıl tedavi görmektedir ve insanların üçte birinden fazlası yardım almadan önce 10 veya daha fazla yıl boyunca semptomlar bildirmektedir.

Sosyal Fobi Tedavisi

Sosyal fobiye son vermek için son yıllarda uygulanan ve başarılı sonuçlar elde edilen sanal gerçeklikle maruz bırakma yöntemi ile kişi aşamalı olarak korkusuna maruz bırakılarak bu duygu durumunu ortaya çıkaran etmenlerin neler olduğu anlaşılmaya çalışılır. Buna yönelik olarak yürütülen ödev ve telkin uygulamalarıyla kişinin bu fobisi ortadan kaldırılmaya çalışılır. Kadromuzda yer alan klinik psikolog ve psikiyatristlerin gözetiminde ileri seviyede tanı ve çözüm yöntemleri uygulanır.

Sanal Gerçeklik Terapisi

Psikoloji Teknolojileri Enstitüsü