Uçak Korkusu

Uçuş Korkusu ve Sanal Gerçeklik Terapisi

Uçak Korkusu Nedir

Uçak korkusu (Uçak fobisi), mevcut ruhsal bozukluklar sınıflandırma sistemi kapsamında spesifik fobiler altında durumsal bir fobi türü olarak tanımlanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütüne göre 2013 yılında dünya genelinde yollarda gerçekleşen kazalarda ölen kişi sayısı 1,25 milyon. Arabayla yolculuk uçakla yolculuğa kıyasla 100 kat ölümcül olduğu hesap edilmektedir. Bunun yanında insanların en çok ölüme götüren sebeplere baktığımızda da bunların kanser ve kalp krizi olduğunu görürüz. Yine de uçak korkusu hiç bitmeyecek bir korku çeşidi olacak gibi görünüyor. Sadece Amerika'da geçtiğimiz yıllarda yapılan bir araştırmaya göre insanların %17'si uçmaktan korktuğunu ifade ediyor. Bunlardan bazıları uçak kazasından, bazıları dar bir alanda sıkışıp kalmaktan dolayı bu korkuyu yaşıyorlar. Yine de bu korkulara rağmen uçmaya devam etmek zorunda olanlar da ankete göre %7'lik bir kesimi oluşturuyor. Uçma korkusu olup aynı zamanda bundan kaçınan kişiler, nüfusun %3’ünü temsil etmektedir.

Uçakla seyahat etmek, insanların kısa sürede aile ve arkadaşlarını ziyaret etmelerine olanak tanıyan en hızlı ve en kolay ulaşım yöntemlerinden biridir. Çoğu kişi hava seyahatlerinin rahatlığını yaşarken, uçuş fobisi olan insanlar uçmaktan korkarlar.

Uçma korkusu, durumsal tipte spesifik bir fobi olarak sınıflandırılır. Bu, bir kişinin uçarak veya uçuyormuş düşüncesi ile tetiklenen ısrarlı ve aşırı bir korkuya sahip olduğu anlamına gelir. Tipik olarak, bir panik atak şeklini alabilen yoğun anksiyete ile uçmaktan kaçınıyor ya da tahammül ediliyor durumdadır. İnsanların yüzde 20 ila 30'unun uçma konusunda endişesi vardır ve zamanın herhangi bir noktasında insanların yüzde 2 ila 10'u uçma konusunda bir fobisi vardır. Uçma korkusu, kadınlarda daha sık görülür ve çoğunlukla çocukluk döneminde veya 20'li yaşların ortasında başlar.

Uçuş fobisi olanlara ek olarak, agorafobi ile panik bozukluğundan muzdarip olduklarından, uçaktan panik atak geçirmekten korktukları için, uçuştan korkan ve kaçınan bireylerdir. Bununla birlikte, belirli bir fobisi olanlardan farklı olarak agorafobi hastaları, panik atak geçirmeleri durumunda kaçmanın zor olabileceği diğer durumlardan da korkarlar.

Uçuş Fobisi Nedenleri

Uçma korkusu nedeni tartışmalı. Çoğu araştırmacı, öğrenilmiş bir korku olduğuna inanmakla birlikte, birisini gelişimine karşı savunmasız kılan faktörler değişebilir. Kişinin tehdit edici uyaranları bilişsel olarak işleme biçimi, uçuş fobisinin gelişip gelişmediğini belirlemeye yardımcı olabilir. Örneğin, bir kişi bir uçuş sırasında türbülans, yüksek sesler ve bazen ağrı (basınç değişiklikleri nedeniyle) yaşayabilir. Tüm bu etkenler kaygıyı uyandıran ve korkuyla uçmanın diğer yönlerini ilişkilendiren uyaranlar olarak hareket edebilir. Bir birey bu uyaranlara dayalı bir felaket sonucu ortaya çıkma olasılığını fazla göstermeye eğilimliyse, uçuş fobisi geliştirmesi daha muhtemel olabilir.

Bilişsel üslubun yanı sıra, bir kişinin uçuş fobisi geliştirmeye eğilimli olabilecek diğer faktörleri şunlardır:

Stresli yaşam
Kişilik faktörleri
Uçuş tehlikesi hakkında yanlış bilgilendirme
Biyolojik bir yatkınlık

 

Uçak Korkusunun tipik belirtileri nelerdir?

Birçok korku ve fobide olduğu gibi, uçma korkusu da fiziksel ve psikolojik tezahürlere sahiptir.

Fiziksel semptomlar arasında terleme, titreme, artmış kalp atım hızı, bulantı, kusma ve diğer sıkıntı türleri yer alır. Psikolojik belirtiler arasında tahriş, baş dönmesi, ölüme düşme düşünceleri, açıkça düşünememe, yönelim ve sinirlilik vardır.

Bu durumdan muzdarip olan çoğu fobik, bu semptomları havalimanına ulaşır ulaşmaz deneyimlemeye başlar. Sinir bozucu olabilirler, büyük panik atak belirtileri gösterebilir ve havayolu personelinde ya da aile üyeleri / arkadaşlar / meslektaşları tarafından atılabilirler. Diğer durumlarda, bireyler uçuşunu beklerken rahat olabilirler ancak uçağa bindikten sonra sıkıntı belirtileri göstermeye başlayabilirler.

Uçuş korkusuyla ilgili sebepler

Yukarıda belirtildiği gibi, uçma korkusu genellikle diğer korku ve fobiler ile ilişkilidir. Bu gibi durumlarda, bireyler daha büyük kaygı biçimleri yaşarlar. Örneğin, uçma korkusu çoğu zaman sınırlı alan korkusuyla bağlantılıdır. Birey, uçaktaki kapalı ve sıkışık alanlardan hoşlanmaz ve kapana kısılmış ve kaçamadığı hissine kapılabilir. Yükseklikleri ya da Akrofobi korkusu da uçma korkusuyla bağlantılıdır.

Sosyal fobiler de uçma korkusunu tetikleyebilir, bireysel uçaklar üzerinde garip insanlara yakın oturan korkular.

Bazı fiziksel koşullar da uçuş korkusuyla bağlantılıdır. Soğuk algınlığı, baş dönmesi, sinüs problemleri veya diğer burun rahatsızlıkları, tinnitus / kulak sorunları olan kişiler, uçuş sırasında semptomların kötüleşmesi nedeniyle uçma korkusunu yaşayabilirler. DVT ya da derin ven trombozu (ki bu da kardiyovasküler rahatsızlıkları olanlarda yaygındır) da Aerophobia hastalarına neden olduğu bilinmektedir.

Uçak fobisi genellikle herhangi bir ilaç ile ilişkili değildir. Başlangıç ​​için bir dizi faktör atfedilebilir. Geçmişte travmatik uçuşlar, hava türbülansı nedeniyle hareket rahatsızlığı, uçak kazaları ya da terör tehditleri vb. Haber ve görüntüler de uçuş korkusu belirtilerinin gelişmesine yol açabilir. Durum kalıtsaldır, yani ebeveynleri muzdarip olan çocuklarda benzerdir.

Uçak Fobisi Tedavisi

Eğitimli bir profesyonel, bireyin bir tedavi planı geliştirmesine yardımcı olabilir. Tedavinin temel dayanağı bilişsel davranışçı terapidir. Bu, maruz kalma tedavisi, bilişsel yeniden yapılandırma ve gevşeme teknikleri içerir. Bir profesyonel, fobiyi dereceli maruz kalma (duyarsızlaştırma) veya yoğun pozlama (sel baskını) yoluyla söndürebilir.

Geleneksel olarak, maruz kalma tedavisi gerçek uçaklar üzerinde gerçekleştirilir. Bununla birlikte, bunu sanal gerçekliği kullanarak gerçekleştirmek mümkün olabilir.

Çoğu ilaç tedavisi çabaları, uçuş korkusunu tedavi etmede başarısız olmuştur. Yolcular genellikle benzodiazepinler ve alkol de dahil olmak üzere yatıştırıcılarla kendi kendine ilaç verirler, ancak bunlar genellikle kısa süreli rahatlama sağlarlar. İlaç tedavisinin etkisiz olmasının tek istisnası, uçuş korkusunun agorafobi ile panik bozukluğa ikincil olduğu zaman olacaktır. Bu durumda, antidepresan ilaçlar, maksimum fayda için davranışsal terapi ile birlikte kullanılabilir.

Uçak Korkusu ve sanal gerçeklikle çalışma

Uçma korkusuna son vermek için son yıllarda uygulanan ve başarılı sonuçlar elde edilen sanal gerçeklikle maruz bırakma yöntemi ile kişi aşamalı olarak korkusuna maruz bırakılarak bu duygu durumunu ortaya çıkaran etmenlerin neler olduğu anlaşılmaya çalışılır. Buna yönelik olarak yürütülen ödev ve telkin uygulamalarıyla kişinin bu fobisi ortadan kaldırılmaya çalışılır. Kadromuzda yer alan klinik psikolog ve psikiyatristlerin gözetiminde ileri seviyede tanı ve tedavi yöntemleri uygulanır.

Sanal Gerçeklik Terapisi

Panik Atak Tedavisi